Temat: Jak windykować należności pieniężne

Gdy dług wobec wierzyciela stał się już wymagalny, a więc upłynął termin zapłaty należności, powstaje zagadnienie możliwości jego wyegzekwowania. Prawo cywilne oraz przepisy proceduralne dają wierzycielowi szereg możliwości służących odzyskaniu należnego mu świadczenia pieniężnego. Aby jednak postępowanie względem dłużnika okazało się skuteczne, podjęte działania muszą zachować pewną logiczną kolejność i zostać dobrane adekwatnie do konkretnej sytuacji faktycznej. Poniżej zaprezentowane zostaną rozwiązania, z których skorzystać może wierzyciel. Należy pamiętać, iż aby działanie to było skuteczne, warto skorzystać z profesjonalnej porady prawnej w tym zakresie.

I. Postępowanie przesądowe

Wierzyciel ma prawo domagania się od dłużnika zapłaty sumy głównej (najczęściej należności wzajemnej za własne świadczenie) powiększonej o naliczone odsetki. Odsetki należą się wierzycielowi wówczas, gdy dłużnik zwleka z zapłatą wymagalnego roszczenia. Ich wysokość, w braku odmiennych ustaleń stron, określona jest przepisami Kodeksu cywilnego i wynosi obecnie 13%. Gdy wysokość świadczenia pieniężnego zostanie już ustalona, przed wierzyciel otwiera się droga jego dochodzenia.

1) wezwanie do zapłaty
Jest to zazwyczaj pierwsze pismo kierowane do dłużnika, w którym wzywa się go do uiszczenia całości należności pieniężnej, zakreślając mu w tym celu odpowiedni termin. W wezwaniu do zapłaty nie przedstawia się stanu faktycznego sprawy, jako iż jest on dłużnikowi znany. Zaznacza się jedynie, na jakiej podstawie wysuwane jest żądanie zapłaty.

2) ostateczne przesądowe wezwanie do zapłaty
W przypadku braku reakcji dłużnika na wezwanie do zapłaty, należy skierować kolejne wezwanie, z tym, że tym razem z zaznaczeniem, iż jest ono ostatnim kierowanym przesądowo. Dłużnikowi wyznacza się kolejny termin na spełnienie świadczenia, po którego bezskutecznym terminie przystępuje się do postępowania na drodze sądowej.
Warto w takim wezwaniu zaznaczyć, iż Wierzyciel będzie domagał się zabezpieczenia roszczenia.

II. Postępowanie sądowe

W przypadku dalszego pozostawania dłużnika w zwłoce z zapłatą, konieczne staje się przystąpienie do sądowego egzekwowania roszczenia. Pamiętać przy tym należy o biegnących terminach przedawnienia roszczenia, które przerywane zostają dopiero wraz z rozpoczęciem postępowania sądowego. Pozew musi więc zostać złożony odpowiednio wcześnie, aby możliwe było skuteczne dochodzenie należności.

1) złożenie pozwu
Przystępując do wniesienia pozwu należy mieć na względzie podstawowe normy procesu cywilnego. Przede wszystkim konieczne jest zastanowienie się nad trybem postępowania w sprawie. W zależności od podstaw dochodzonego żądania może to być postępowanie nakazowe, upominawcze lub tryb zwyczajny. Niska kwota roszczenia uzasadniać może wystąpienie o rozpoznanie sprawy z postępowaniu uproszczonym, zaś przedsiębiorcy będą mogli dochodzić należnych im świadczeń wyłącznie w postępowaniu gospodarczym. Ponadto należy mieć na uwadze, iż pozew wymaga uiszczenia wskazanej ustawowo opłaty. Zaniechanie jej dokonania, jak również każdy inny brak formalny, jest poważną wadą, której brak może spowodować zwrot pisma, względnie jego odrzucenie.

2) wystąpienie z wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia
Wierzyciel, który ma uzasadnione obawy, że dłużnik podejmie próbę uniknięcia wywiązania się z ciążącego na nim zobowiązania, może złożyć do sądu, przed którym toczy się postępowanie, wniosek o udzielenia zabezpieczenia jego roszczenia w jednej z form przewidzianych w przepisach procedury cywilnej. Sąd ma obowiązek niezwłocznego rozpoznania takiego wniosku, w związku z czym ewentualne postanowienie wydawane jest niemal natychmiast. Zabezpieczenie może polegać na wpisie hipoteki do księgo wieczystej nieruchomości dłużnika, na zajęciu ruchomości, względnie na zajęciu środków na rachunku bankowym wierzyciela.
Na temat dłużnika warto zatem zebrać informacje, przydadzą się one w trakcie procesu, a a następnie egzekucji.

 

III. Postępowanie egzekucyjne

Po uzyskaniu orzeczenia sądu nakazującego dłużnikowi zapłatę dochodzonej przez wierzyciela kwoty, należy wystąpić do sądu o nadanie wyrokowi lub nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności. Jeżeli dłużnik nie zdecyduje się odwołać od rozstrzygnięcia, po zaopatrzeniu orzeczenia w klauzulę wykonalności, pozostaje zwrócenie się do komornika sądowego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Wniosek taki podlega stosownej opłacie, zaś w jego treści wymaga się wskazania sposobu dokonania egzekucji roszczenia.

W wyniku podjęcia czynności komorniczych zazwyczaj udaje się uzyskać całość dochodzonego świadczenia pieniężnego. Niewykluczone jednak, że dłużnik okaże się osobą niewypłacalną, pozbawioną majątku czy zatrudnienia. W takiej sytuacji możliwe jest sięgnięcie do pozaprocesowych środków prawnych, jak choćby wystąpienie z wnioskiem o wpisanie dłużnika do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych w Krajowym Rejestrze Sądowym, co zaowocuje niekorzystnymi skutkami w sferze gospodarczo – ekonomicznej dłużnika. Zawsze jednak należy pamiętać o podejmowaniu wyłącznie takich działań, które są prawnie dopuszczalne.